اپلیکیشن Sora؛ نخستین تجربه اجتماعی OpenAI و چالش تعادل میان مأموریت غیرانتفاعی و کسب‌وکار تجاری
توسط: به گزارش اپ خونه، شرکت OpenAI که طی سال‌های اخیر با معرفی ابزارهایی همچون ChatGPT به‌عنوان یکی از سریع‌ترین شرکت‌های در حال رشد در حوزه فناوری مصرفی شناخته می‌شود، حالا با معرفی اپلیکیشن Sora وارد دنیای شبکه‌های اجتماعی شده است.
Sora یک فید شبیه به تیک‌تاک است که با ویدیوهای تولیدشده توسط هوش مصنوعی پر شده و حتی شامل دیپ‌فیک‌های متعددی از سم آلتمن، مدیرعامل این شرکت، نیز می‌شود.
این اقدام جدید، موجی از واکنش‌ها را در میان پژوهشگران فعلی و پیشین OpenAI به همراه داشته است؛ واکنش‌هایی که نشان‌دهنده تضاد میان مأموریت غیرانتفاعی این شرکت برای توسعه هوش مصنوعی در خدمت بشریت و فشارهای ناشی از ورود به عرصه کسب‌وکارهای مصرفی است.
غیرانتفاعی بودن OpenAI یعنی اصل فلسفه و مأموریت شرکت، سودآوری برای خودش نیست بلکه خدمت به جامعه و توسعه ایمن فناوری است. اما برای تأمین هزینه‌های سنگین تحقیق و توسعه، ناچار شده بخشی از ساختارش را به سمت کسب سود هدایت کند.
«جان هالمن»، پژوهشگر بخش پیش‌تمرین در OpenAI ، در پستی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت:
«فیدهای مبتنی بر هوش مصنوعی ترسناک هستند. من انکار نمی‌کنم که وقتی فهمیدم قرار است Sora ۲ منتشر شود، نگران شدم. با این حال فکر می‌کنم تیم بهترین تلاش خود را برای ایجاد یک تجربه مثبت انجام داده است. ما نهایت سعی خود را می‌کنیم تا مطمئن شویم هوش مصنوعی در خدمت انسانیت خواهد بود، نه برعکس.»
«بواز باراک»، دیگر پژوهشگر OpenAI و استاد دانشگاه هاروارد نیز در پاسخ نوشت:
«من هم ترکیبی از نگرانی و هیجان دارم. Sora ۲ از نظر فنی فوق‌العاده است، اما برای جشن گرفتن اینکه توانسته‌ایم از مشکلات شبکه‌های اجتماعی و دیپ‌فیک‌ها دوری کنیم، هنوز خیلی زود است.»
در همین حال، «روهان پاندی»، پژوهشگر سابق OpenAI، این فرصت را مغتنم شمرد تا استارتاپ جدید خود، Periodic Labs را معرفی کند؛ شرکتی متشکل از محققان سابق آزمایشگاه‌های هوش مصنوعی که به‌جای تمرکز بر محتوای سرگرمی، روی توسعه سیستم‌های هوش مصنوعی برای کشف‌های علمی بنیادی کار می‌کنند.
این واکنش‌ها بار دیگر یکی از تضادهای بنیادین OpenAI را برجسته کرده است:
از یک سو، این شرکت به‌عنوان یک آزمایشگاه مرزی در زمینه هوش مصنوعی با مأموریتی غیرانتفاعی برای خدمت به بشریت شناخته می‌شود.
از سوی دیگر، به‌عنوان یک شرکت فناوری مصرفی در حال رشد، به درآمد و سرمایه نیاز دارد تا بتواند تحقیق و توسعه را ادامه دهد.
برخی کارکنان پیشین OpenAI معتقدند که کسب‌وکارهای مصرفی در نهایت می‌توانند به مأموریت اصلی کمک کنند؛ همان‌طور که ChatGPT توانست هم سرمایه لازم برای تحقیقات را فراهم کند و هم فناوری را در اختیار کاربران زیادی قرار دهد.
سم آلتمن، مدیرعامل OpenAI، در پستی در شبکه اجتماعی ایکس توضیح داد که چرا سرمایه‌گذاری قابل‌توجهی بر روی یک اپلیکیشن اجتماعی انجام می‌شود:
«ما بیشتر به سرمایه نیاز داریم تا هوش مصنوعی‌ای بسازیم که بتواند علم را پیش ببرد. تمرکز اصلی ما همچنان بر روی AGI است و تقریباً تمام تحقیقاتمان به آن اختصاص دارد. اما در مسیر رسیدن به آن، خوب است فناوری‌ها و محصولات جدیدی به مردم نشان دهیم، باعث لبخند آن‌ها شویم و در عین حال مقداری درآمد کسب کنیم؛ به‌ویژه با توجه به هزینه بالای محاسبات.»
او همچنین یادآور شد که در زمان راه‌اندازی ChatGPT هم تردیدهای مشابهی وجود داشت، اما واقعیت این است که مسیر بهینه برای یک شرکت فناوری همیشه پیچیده و چندلایه است.
این تحولات در حالی رخ می‌دهد که نهادهای نظارتی به‌دقت فرآیند گذار OpenAI از یک نهاد غیرانتفاعی به ساختار for-profit را زیر نظر دارند. دادستان کل کالیفرنیا، راب بونتا، اخیراً اعلام کرده است که نگران است مأموریت ایمنی OpenAI به‌عنوان یک سازمان غیرانتفاعی، در فرآیند بازسازی ساختار حقوقی این شرکت در حاشیه قرار گیرد.
برخی منتقدان نیز مأموریت غیرانتفاعی OpenAI را صرفاً یک ابزار بازاریابی برای جذب استعدادها از غول‌های فناوری می‌دانند؛ هرچند بسیاری از کارکنان فعلی این شرکت تأکید دارند که همین مأموریت، دلیل اصلی پیوستنشان به OpenAI بوده است.
برخلاف ChatGPT که برای کاربردهای مفید و بهره‌وری طراحی شده، اپلیکیشن Sora با هدف سرگرمی و تولید محتوای ویدیویی عرضه شده است. این اپلیکیشن شباهت زیادی به تیک‌تاک یا Reels اینستاگرام دارد که به خاطر چرخه‌های اعتیادآور اسکرول کردن بی‌پایان شناخته می‌شوند.
OpenAI در پست وبلاگی معرفی Sora تأکید کرده است که:
قصد ندارد الگوریتم فید را برای زمان سپری‌شده بهینه کند.
در عوض بر افزایش خلاقیت و تولید محتوا تمرکز دارد.
یادآوری‌هایی به کاربران ارسال خواهد شد تا از اسکرول بیش از حد خودداری کنند.
بیشتر محتوا از سوی افرادی که کاربران می‌شناسند نمایش داده می‌شود.
این رویکرد محافظه‌کارانه‌تر از Vibes، اپلیکیشن مشابه متا است که هفته گذشته بدون چنین safeguards گسترده‌ای معرفی شد.
با وجود تمام وعده‌ها، تجربه شبکه‌های اجتماعی نشان داده که حتی بهترین نیت‌ها نیز در برابر انگیزه‌های اقتصادی ممکن است رنگ ببازند. الگوریتم‌های فید به‌طور طبیعی به سمت افزایش تعامل و اعتیاد کاربران حرکت می‌کنند.
در همین حال، کاربران گزارش داده‌اند که Sora از تکنیک‌هایی برای افزایش تعامل استفاده می‌کند؛ مثلاً زمانی که روی یک ویدیو لایک می‌زنید، ایموجی‌های پویا ظاهر می‌شوند.
به نظر می‌رسد آزمون اصلی، نه در روزهای نخست عرضه، بلکه در مسیر تکامل Sora مشخص خواهد شد. آیا OpenAI می‌تواند بدون تکرار اشتباهات شبکه‌های اجتماعی گذشته، یک تجربه واقعاً متفاوت و هم‌راستا با مأموریت انسانی خود ارائه دهد؟ یا اینکه فشار بازار و سرمایه‌گذاران بار دیگر مسیر فناوری را به سمت اعتیاد دیجیتال و بهره‌برداری تجاری سوق خواهد داد؟
